Tapu Aslı Gibidir Nasıl Yapılır?
Tapu aslı gibidir belgesi, hukuki ve finansal açıdan önemli bir evrak. Genellikle gayrimenkul alım satımlarında, miras işlemlerinde veya diğer yasal düzenlemelerde talep edilir. Ancak, bu basit gibi görünen işlemin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla nasıl ilişkilendirilebileceğini düşündünüz mü? İstanbul gibi büyük ve kozmopolit bir şehirde yaşarken, “tapular”ın arkasında farklı grupların uğradığı eşitsizlikleri görmek hiç de zor değil. Tapu işlemleri ve bu işlemlere dair pratiklerin, toplumun farklı kesimlerini nasıl etkilediğini inceleyelim.
Tapu Aslı Gibidir: Herkes İçin Aynı Mı?
İlk bakışta “tapunun aslı gibidir” belgesini almak basit bir işlem gibi görünebilir. Bir noter veya tapu dairesine gidip gerekli evrakları teslim etmek, işlemi halletmek için yeterlidir. Ancak gerçekte bu işlem, toplumun farklı kesimleri için ne kadar eşit? İstanbul’da her gün yaşadığım pratikler, bu sürecin bazı insanlar için düşündüğümüzden çok daha karmaşık olabileceğini gösteriyor. Özellikle kadınlar ve azınlıklar için tapu gibi “mülkiyet” kavramları, ciddi eşitsizliklerin bulunduğu bir alan.
Kadınlar ve Tapu: Mülkiyet Hakları Üzerinden Bir Eşitsizlik
Birçok kadının yaşadığı en büyük zorluklardan biri, mülkiyet haklarına erişimdeki eşitsizliktir. Tapu, bir kişinin gayrimenkul üzerindeki yasal hakkını gösteren bir belge olsa da, toplumun geleneksel yapılarında kadınların mülkiyet hakları sıklıkla göz ardı edilir. Örneğin, sokakta gördüğüm birçok kadının mülk sahipliği konusunda zorluk yaşadığını gözlemliyorum. Çoğu zaman, bir erkeğin eşi veya annesi olduğu için gayrimenkul işlemleri onlara ait olmuyor; o mülk, genellikle erkeklerin elinde kalıyor.
Bunun çok açık örneklerini toplu taşımada ve sokakta karşılaştığım kadınlarla yaptığım sohbetlerde de duyuyorum. Bir kadının bir mülkü “resmen” alabilmesi veya üzerinde söz sahibi olması, bazen ailesindeki erkeğin iznine bağlı. Tapu aslı gibidir belgesini almak ise, kadının bu mülk üzerinde hak sahibi olduğunu belgelemek anlamına gelir. Ama pek çok durumda, kadının bu hakka ulaşabilmesi, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin önünde bir engel olarak karşımıza çıkar.
Azınlıklar ve Tapu: Kimlik ve Mülkiyet Hakları
Bir diğer önemli toplumsal grup ise azınlıklar. İstanbul’daki sokaklarda, özellikle göçmenlerin ve LGBT+ bireylerin yaşadığı zorluklar, tapu işlemleri ve mülkiyet hakları açısından çok daha belirgindir. Azınlıklar, genellikle yasal prosedürlerde daha fazla ayrımcılığa uğrayabiliyor. Tapu işlemleri, yalnızca bir belge değil; aynı zamanda bu toplumsal grupların yasal varlıklarını ve kimliklerini kabul eden bir araçtır.
Örneğin, İstanbul’a yeni göç etmiş bir mülteci, kendi adına tapu aslı gibidir belgesi alırken karşılaştığı bürokratik engellerle karşılaşabilir. Kimi zaman yasal belgelerin eksikliği veya kimlik belgelerinin yetersiz olması, bu bireylerin mülkiyet haklarını kullanmalarını engeller. LGBT+ bireylerin de benzer şekilde, aileleriyle veya toplumla yaşadıkları baskılar nedeniyle tapu ve mülkiyet haklarında eşitsiz uygulamalara maruz kaldığını görüyorum. Gayrimenkul üzerine hak iddia ederken, çoğu zaman kimlikleri reddedilir ya da yok sayılır.
Tapu ve Sosyal Adalet: Eşitsizliğin Derinleştiği Bir Alan
Bir mülk sahibi olmak, sadece fiziksel bir alanın sahibi olmak anlamına gelmez. Tapu, aynı zamanda ekonomik güç, güvenlik ve sosyal statüyle de ilişkilidir. Ancak bu haklar, toplumsal eşitsizlikleri derinleştiren bir araç haline gelebilir. Yüksek gelirli, çoğunlukla beyaz ve heteroseksüel erkekler, tapu işlemlerini sorun yaşamadan hallederken, yoksul kadınlar, LGBT+ bireyler ve azınlıklar için bu süreç çok daha zorlayıcı olabilir.
İstanbul gibi büyük bir şehirde, lüks rezidanslarda yaşayanların tapu işlemleri çoğunlukla hızlı ve pürüzsüzken, düşük gelirli mahallelerde yaşayanlar için bu işlemler daha karmaşık ve engellerle doludur. Bu fark, toplumsal adaletin en belirgin örneklerinden birini oluşturuyor. Tapu, sadece mülkiyet değil, aynı zamanda kimlik ve eşitlik meselesidir.
Tapu Aslı Gibidir: Günlük Hayatta Eşitsizlikleri Fark Etmek
Bir sabah İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, bir kadının bir erkekle birlikte tapu dairesine gitmek zorunda kaldığını gördüm. Kadının yüzündeki belirsiz ifade, bana bu sürecin neden böyle zor olduğunu hatırlattı. O kadın, belki de yasal olarak tapu aslı gibidir belgesini almak hakkına sahipti; ancak toplumsal baskılar, onun bu hakkı kullanmasını engellemişti. Sokakta gördüğüm bu sahne, aslında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin küçük ama etkili bir örneğiydi.
Tapu işlemlerine dair farkındalık oluşturmak, yalnızca bir belgenin nasıl alınacağıyla ilgili bilgi vermekle kalmamalıdır. Aynı zamanda bu işlemlerin nasıl toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle ilişkili olduğunu da anlamalıyız. Evet, tapu aslı gibidir belgesini almak teknik olarak herkes için aynı adımlar gerektirebilir. Fakat, toplumsal yapılar bu adımları atmayı herkes için eşit kılmıyor.
Sonuç
Tapu işlemleri, sadece bürokratik bir süreç değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizliklerin bir yansımasıdır. Kadınlar, azınlıklar ve düşük gelirli gruplar, mülkiyet haklarına erişim konusunda engellerle karşılaşıyor. Tapu aslı gibidir belgesi almak, herkes için eşit koşullarda gerçekleşmeyen bir süreçtir. Bu yüzden, sosyal adaletin sağlanması için mülkiyet haklarının herkes için eşit bir şekilde sunulması, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik anlayışının da yasal sistemle bütünleşmesi gerekmektedir.