Kategori: Makaleler

Coğrafya Bilimi Neyi İnceler? Bir Ekonomi Merceğiyle Derinlemesine Bakış Bir sabah uyandığınızda; kahvenizi yudumlarken pencereden dışarı bakıp çevrenizdeki evlerin, ağaçların, yolların nasıl konumlandığını düşündünüz mü hiç? Bu mekân düzeninin, gün içinde yaptığınız seçimlerden ekonomik kararlarınıza kadar her alanda etkisi olduğuna inanmak ilk başta garip gelebilir. Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşündüğümüzde, sadece bir ekonomist değil; yaşamın içinden herhangi biri de fark eder ki mekân ve ekonomi birbirini derinden etkiler. İşte bu yazıda “Coğrafya bilimi neyi inceler?” sorusunu klasik coğrafi tanımdan çıkarıp mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifleriyle ele alacağız. Coğrafya Bilimi Neyi İnceler? Temel Çerçeve Coğrafya bilimi; insanları, yer…

Basketbol Şampiyonluğu ve Kalbimdeki Heyecan: Kayseri’den Bir Genç Yetişkinin Hikayesi Basketbolun büyüsü, bir anda her şeyi değiştirebilir. Bir top, bir pas, bir şut… Bazen bir maçın içinde kaybolduğunda, kaybedilen bir şampiyonluktan çok daha fazlası vardır: umut, heyecan, belki de hayal kırıklığı. Bu yazıyı yazarken, Kalbim Fenerbahçe’nin basketbol şampiyonluğunu beklerken, bir yandan Kayseri’deki sokaklarda çocukluk hayallerimi hatırlıyorum. Hangi takım şampiyon oldu, diye soran herkese verilecek cevaptan çok, o cevabın getirdiği duyguların öyküsü var burada. Kayseri’den Bir Gencin Bakış Açısı Kayseri’de büyümek demek, bazen zor zamanları çok erken yaşamak demek. Ama aynı zamanda tutkulara sahip çıkmak, hayalleri kovalamak ve onları gerçekleştirmek için…

“Avrupa Kıtası” Nasıl Yazılır? TDK ve Psikolojik Bir Mercek Bir gün harita üzerinde Avrupa’yı işaretlerken aklıma geldi: Neden bazı kelimeleri yazarken bu kadar dikkatli oluruz? “Avrupa kıtası nasıl yazılır TDK?” sorusu sadece dilbilgisel bir mesele değil, insan davranışlarının bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarıyla doğrudan ilişkili bir süreçtir. Dil, bizim dünyayı algılayışımızı şekillendirir; bir kelimenin yazımı, hem bilişsel süreçleri hem de sosyal etkileşimleri etkiler. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Algı ve Bellek Süreçleri Bilişsel psikoloji, insanların kelimeleri nasıl algıladığını ve hatırladığını inceler. “Avrupa kıtası” ifadesinin doğru yazımı, kelimeyi zihinsel olarak kodlama, harfleri sıralama ve anlamla ilişkilendirme süreci gerektirir. – Algısal kodlama: Harflerin dizilimini…

Fars Dili Nerede Kullanılır? Bir Dilin Evrensel Etkisi ve Çelişkileri Fars dili, dünya üzerinde büyük bir kültürel geçmişe sahip olan bir dil olmasına rağmen, pek çok kişi için oldukça gizemli ve anlaşılması zor bir dildir. Hangi ülkelerde kullanıldığını, ne gibi etkiler yarattığını ve bir dil olarak nasıl evrildiğini anlamak, aslında sadece dilsel bir soru değil; kültürel, toplumsal ve politik açıdan da önemli bir konu. Hadi şimdi bu soruya biraz daha eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşalım ve Fars dilinin nerelerde kullanıldığını tartışalım. Fars Dili Nerelerde Kullanılır? diye başladığımızda, ilk etapta kolayca sayabileceğimiz birkaç ülke vardır: İran, Afganistan, Tacikistan… Peki, mesele sadece…

Excuse Me Türkçesi Ne? Küresel ve Yerel Perspektifler Üzerinden Bir Bakış Hadi gelin, “Excuse me” ifadesinin Türkçe karşılığını, hem küresel hem de yerel bağlamda inceleyelim. Belki de günlük hayatımızda en çok duyduğumuz yabancı dil ifadelerinden biri olan bu cümle, aslında sadece bir “özür dileme” ya da “izin isteme” anlamına gelmekle kalmıyor. Bu ifadeyi, Türkçede nasıl kullandığımızı ve dünya genelinde farklı kültürlerde nasıl karşılandığını anlamak, dilin ötesinde iletişim tarzlarımızı da gözler önüne serecek. “Excuse Me” Nedir? Küresel Bir Perspektife Bakalım Küresel ölçekte “Excuse me”, genellikle birinin dikkatini çekmek ya da birisine hitap etmek için kullanılan yaygın bir ifadedir. Birçok Batı dilinde,…

E-devlet Evimin Altında Fay Hattı Var Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme E-devlet uygulamaları, Türkiye’deki dijitalleşme sürecinin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. Her geçen gün daha fazla işlem dijital ortamda yapılırken, bu sistemin toplumun farklı kesimlerine nasıl etki ettiğini anlamak büyük önem taşıyor. Özellikle “Evimin Altında Fay Hattı Var Mı?” gibi önemli bir sorunun E-devlet üzerinden sorgulanabilir olması, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlar açısından derinlemesine tartışılması gereken bir konu haline geliyor. Bu yazıda, İstanbul’da yaşayan bir birey olarak, toplumsal gözlemlerimle bu soruyu ele alacak ve E-devlet platformunun toplumsal yapıyı nasıl şekillendirdiğini analiz…

İrişkin Nedir? Güç, Düzen ve Toplumsal İlişkiler Üzerine Analitik Bir Bakış Toplumsal yaşamı ve siyasal düzeni incelerken sıkça karşımıza çıkan bir kavram, irişkintir. Bu terim, sıradan bir ilişki ya da etkileşimden farklı olarak, güç ve otoritenin belirleyici olduğu, toplumun örgütlenmesinde kritik rol oynayan bağlantıları ifade eder. Siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında irișkin, yalnızca devletin resmi kurumlarıyla sınırlı değildir; ideolojiler, kültürel normlar, yurttaş davranışları ve toplumsal katılım mekanizmalarıyla iç içe geçer. İnsanlar arasında kurulan her ilişki, aslında bir güç dengesi ve karşılıklı meşruiyet arayışıdır. Güç ve İrişkin: Toplumsal Düzenin Görünmez Kordları Güç, siyaset biliminde merkezi bir kavramdır. Ancak güç yalnızca zorlayıcı bir…

Fizik Neler ile İlgilenir? – Günlük Hayattan Komik Bir Bakış İzmir’in sıcak yaz akşamlarında, çimenlere uzanmış bir şekilde gökyüzünü izlerken, arkadaşım “Yahu, fizik nedir, ne iş yapar?” diye sordu. Ben de tam cevabı vermek üzereydim ki, “Fizik mi? O da ne ya? Sıcak havalarda havuza girip suyun dalgalarını saymakla mı meşgul?” dedim. Tabii, hemen ardından ciddi bir şekilde düşündüm ve şöyle bir gerçekle yüzleştim: Fizik sadece havuza dalan su damlacıklarıyla ilgilenmiyor, aslında her şeyle ilgileniyor. Ama tabii bunu düzgün bir şekilde anlatabilmek… o da başka bir mesele! Fizik: Sadece Dalgalar ve Kuvvetler mi? Şimdi, fizik deyince aklınıza ne geliyor? Sırtınıza…

Adın Felsefi Katmanları: Kimlik, Bilgi ve Etik Bir çocuk dünyaya geldiğinde, ona bir ad verilir. Peki, bu ad gerçekten kimdir? Yoksa yalnızca bir etiket midir? Bu soruyu sorduğumuzda, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel alanlarına dokunuruz. Ad, yalnızca bir sözcük değil; kimliğin, toplumla etkileşimin ve bilgiyle anlamın kesişim noktasıdır. Bir filozof olarak düşünürsek, adın kaça ayrıldığı sorusu bizi dilin, bilincin ve ahlaki sorumluluğun sınırlarına taşır. Ontolojik Perspektif: Ad ve Varoluş Ontoloji, varlık ve gerçeklik üzerine düşünür. Ad, ontolojik bir bakışla, bir varlığın tanımlanmasını ve ayırt edilmesini sağlar. Peki ad, varlığı mı yoksa varlığın algısını mı ifade eder? Bu soru,…

Osmanlı Padişahlarının Fotoğrafları Gerçek Mi? Tarihin Gizemiyle Yüzleşmek Osmanlı Padişahlarının Fotoğrafları: Gerçek Mi, Efsane Mi? Ankara’nın soğuk bir akşamında, bilgisayarımın başında, kafamda birkaç soru dolanırken, birdenbire Osmanlı padişahlarının fotoğraflarının ne kadar gerçek olduğuna dair merakım canlandı. Çocukken büyüdüğümüz ortamda Osmanlı tarihi hep ilgi çekici olmuştur. O zamanlar, padişahların zengin kıyafetleri ve ihtişamlı saraylarını hayal ederdik. Ama bir noktada, o ihtişamın fotoğraflarda da var olduğunu fark ettiğimizde, bir soruyu sorduk: “Osmanlı padişahlarının fotoğrafları gerçek mi, yoksa bir tür tarihsel kurgu mu?” Beni bu yazıyı yazmaya iten şey, aslında iş hayatımda analizlerle ilgileniyor olmam. Ekonomi okumuş biri olarak veri ve kaynağa dayalı…